Van straatmeubel tot buurtbedrijf

Op het MAAK-terrein in Haarlem zit het Upcycle Centre van Buurts waar een klein team afgedankt hout ombouwt tot nieuwe meubels. Gauk begon in 2021, zonder achtergrond als timmerman. Hij knapte oude meubels op die hij van straat haalde met wat gereedschap dat hij thuis had liggen. Vanuit die eerste stukken groeide een werkplaats en groeide ook het bedrijf mee: met de omzet werden nieuwe machines aangeschaft en met een breder assortiment producten van resthout kwamen nieuwe werkplekken.

Inmiddels maakt Buurts een grote diversiteit aan producten van weggegooide pallets en ander resthout: van tuinbanken en plantenbakken tot wanddecoratie. Heb je zelf een idee van wat je van hout gemaakt wilt hebben? Dan denkt het team graag met je mee over de mogelijkheden. Ook bedrijven weten de upcycling werkplaats te vinden: ze maakten al plantenbakken voor een padelbaan, kasten voor PostNL, een balie, reclamezuilen op wielen, een tuinkast voor een woningcorporatie. Het pallethout komt binnen via een partner die ze via Facebook vonden en het resthout haalt het team zelf her en der op.

Het ontwerp bedenkt Gauk samen met zijn team, in overleg met de opdrachtgever, tegen een redelijke prijs. De verkoop loopt via kringloopwinkel Snuffelmug en de werkplaats op het MAAK terrein. Wat Buurts vooral onderscheidt, is de sociaal-maatschappelijke kant van het werk. Ook Rob werkt inmiddels al drie jaar mee. Het werk dat hij en zijn collega’s doen, van het spijkervrij maken van hout tot het tekenen van nieuwe ontwerpen, is voor hen waardevol werk: met resultaat, met een plek in de buurt en met betekenis.

Buurts is een wijkorganisatie die op meerdere plekken in de stad actief is voor de bewoners van Haarlem. Onderdeel hiervan zijn de meerdere buurtbedrijven; naast de upcycling werkplaats heeft Buurts nog enkele maakbedrijven zoals 3D Maak waar met 3D printers wordt gewerkt en De Circulaire Hotspot waar het om reparatie draait. Vaak met hetzelfde uitgangspunt: van iets dat weggegooid dreigde te worden, iets waardevols maken en daar werk aan verbinden.

Restmateriaal als grondstof voor werk

Bij MooiZooi draait het ook om restmateriaal als basis voor een sociale onderneming. Alice, initiatiefnemer van MooiZooi, ziet dagelijks veel bruikbaar materiaal dat bedrijven anders zouden weggooien. Dat materiaal komt bij MooiZooi binnen en wordt daar niet gezien als afval, maar als een nieuwe grondstof voor creatieve doeleinden: waardevol voor de mensen die ermee werken én voor het milieu.

Rond de 30 mensen zijn bij MooiZooi betrokken, een deel daarvan in betaald werk. Kinderen of volwassenen knutselen met het materiaal, bedrijven hoeven hun overtollige spullen niet meer weg te gooien en medewerkers vinden er een plek waar ze kunnen bijdragen. Voor veel van hen betekent het werk bij MooiZooi vooral iets: betrokkenheid en een doel, voor henzelf, voor de maatschappij en voor de planeet.

MooiZooi is vooral een doorstroomplek. Voor sommigen is het een opstap naar een betaalde baan of een studie, voor stagiairs een eerste kennismaking met werken. Iedereen is welkom. Mensen hoeven niet veel prijs te geven over waar ze vandaan komen of wat ze hebben meegemaakt. Ze mogen erover vertellen, maar het hoeft niet.

Een netwerk waarin werk en waarde samenkomen

Buurts en MooiZooi staan niet op zichzelf. Binnen het netwerk van de Haarlemse Waardemakers werken meerdere organisaties vanuit hetzelfde principe: circulariteit als aanjager van sociale werkgelegenheid.

Spaarne Werkt – werkontwikkelbedrijf, sorteert en verwerkt textiel en andere reststromen
Buurts – o.a. een upcycling werkplaats op het MAAK-terrein, meubels van afvalhout
MooiZooi – restmateriaal als grondstof voor werk en creativiteit
RataPlan – tweedehands spullen, werkplekken binnen kringloop
Stitching Stories – kleding van restmaterialen, gemaakt in sociale ateliers
Juttersgeluk – gevonden en herbestemd materiaal van het strand
Spaarnelanden – inzameling van Haarlemse reststromen

Wat deze Waardemakers gemeen hebben, is dat ze materiaal en mensen niet los van elkaar zien. Een pallet die anders was afgevoerd, een lading textiel die anders was verbrand: het wordt in Haarlem aangegrepen als kans, niet alleen om iets nieuws te maken, maar ook om iemand een plek te geven. Zo blijkt circulariteit in de praktijk net zo goed over grondstoffen te gaan als over mensen die daarmee aan de slag mogen.